donacija

Proizvodi sa zaštićenom oznakom porekla u EU :IZ SRBIJE NULA

  28 oktobar 2021

Među 3.000 proizvoda sa zaštićenom oznakom geografskog porekla u EU nema nijednog iz bilo kog kraja Srbije

 

Geografskom oznakom se obeležava roba poreklom sa teritorije određene zemlje, regiona ili lokaliteta, gde se određeni kvalitet, reputacija ili druge karakteristike robe suštinski mogu pripisati njenom geografskom poreklu. Proizvodnja, prerada ili priprema te robe mora da se bude na određenom ograničenom području.

Postupak za registraciju u Srbiji se pokreće podnošenjem prijave za registrovanje oznake geografskog porekla Zavodu za intelektualnu svojinu, odnosno prijavom za priznavanje statusa ovlašćenog korisnika. U elaboratu koji se podnosi uz prijavu proizvođači navode specifičnosti relevantnog proizvoda, odnosno da su posebne karakteristike proizvoda direktna posledica klimatskih uslova koji vladaju na datom području, tradicionalnih znanja i veština ljudi. Osim toga, važno je, napominju u Zavodu, naglasiti i da se u elaboratu navodi i kako se kontroliše kvalitet prijavljenog proizvoda.

Na međunarodnom nivou Srbija je zaštitila svega tri proizvoda: Leskovački domaći ajvar, Homoljski med i Kišov Bermet, međutim na nivou EU i dalje nema nijednog proizvoda iz Srbije koji ima zaštićeno geografsko poreklo.

Na primer, Hrvatska i Slovenija koje su, istina u Evropskoj uniji, imaju po 31, odnosno 50 zaštićenih proizvoda. Iako je spisak nacionalno zaštićenih proizvoda u Srbiji podugačak, ukupno je 79 njih registrovano u Zavodu za intelektualnu svojinu, tek su tri koja trenutno konkurišu da dospeju na evropsku listu zaštićenih – pirotski kačkavalj, ariljska malina i fruškogorski lipov med.

Ni, to, međutim, neće ići tako lako. Naime, Zakon o šemi kvaliteta poljoprivrednih i prehrambenih proizvoda koji bi trebalo da uredi ovu oblast i uskladi sa propisima EU stoji u Ministarstvu za poljoprivredu  od 2018. godine. 

Krajnji cilj tog zakona je da se proizvodi iz Srbije zaštite na teritoriji Evropske unije, čime bi proizvođači imali koristi od velikog evropskog tržišta, a potrošači bi bili sigurniji u kvalitet. Međutim, u Evropskoj uniji postoji opcija prigovora i zato je bitno da se ceo proces registracije uradi valjano, jer ako se jednom ne zaštiti kako treba, onda više taj proizvod nema pravo da se prijavljuje ponovo za registraciju. Bojazan da Srbija neće, na primer, moći da zaštiti ajvar jer su to već uradili Slovenci, ne treba da postoji.

Ajvar je, poput rakije, sira ili krompira generičko ime, tako da ako je neko iz Slovenije zaštitio ajvar  ne znači da ne može da to uradi i neko drugi iz Srbije. Bitno je da proizvod ima priču iza sebe, mora da im istoriju da bi mogao da se zaštiti.

U registru Zavoda za intelektualnu svojinu trenutno je 79 važećih registrovanih oznaka geografskog porekla, od kojih su četiri u kategoriji prirodnih proizvoda, 45 poljoprivrednih i prehrambenih, 24 alkoholnih pića, pet proizvoda je domaće radinosti i jedna usluga. Pored navedenih, neki od primera su i Futoški kupus, Ivanjički krompir, Homoljski med…

Zaštićen proizvod doprinosi i očuvanju gastronomskog nasleđa i lokalnog identiteta, ali i razvoju gastro-turizma, očuvanju postojećih i stvaranje novih radnih mesta.

Da li prijepoljski kraj ima nešto originalno, nešto čime bi mogao da se podiči i da to zaštiti kao svoje, originalno, sa lokalnom pričom i istorijom? Ko bi time trebalo da se pozabavi, da istrži, da predloži, da edukuje one koji se bave poljoprivrednom proizvodnjom? Proizvodnja sama po sebi već odavno nije dovoljna kad je reč o tržištu. Plasman je ono što omogućava opstanak i održivost, ali i prihod. To su, očigledno, koraci koji slede za sve sa prostora Srbije. Prijepolje ne bi trebalo da okleva. Svi koji dođu na vlast  godinama već naglašavaju da je “jako selo” prioritet. Eto prilike.

I.H.

Indira Hadžagić

Novinar nedeljnog lista "Polimlje".

Baner oglasavanje

polimlje111

Čestitke

Marketing

 

jkp lim

jkp lim

es komerc mala1

Vesti dana

MiniCalendar

maj 2022
npusčps
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031

Kursna lista

Broj poseta sajta

10036879
Danas
Juče
Ove sedmice
Ovog meseca
Prošlog meseca
Ukupno
5864
9850
56893
135186
395059
10036879

Vaš IP: 18.205.176.39
2022-05-22 09:43